Historische Kring Loenen

 
 

Activiteiten

________________________________________________________________________


Vooruitblik
Om de administratie van de aanmeldingen gemakkelijker te maken, werken we voortaan met een
inschrijfformulier. Op de website vindt u bij de activiteit een link naar het formulier. We vragen onder andere naar uw lidnummer. Dit lidnummer vindt u op de envelop waarin de Vechtkroniek wordt bezorgd. Het is handig om dit nummer ook voor de toekomst beschikbaar te houden.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

Rondleiding Oukoper Molen
De Bronzen Troffel is de jaarlijkse erfgoedprijs van de gemeente Stichtse Vecht. Deze prijs is bestemd voor de eigenaar, initiatiefnemer of aannemer van het mooist of best gerestaureerde monument in de gemeente. Een vakjury kent de prijs toe, en deze wordt jaarlijks en feestelijk uitgereikt uit op de Open Monumentendag.

In 2023 won de Oukoper Molen de Bronzen Troffel. De Historische Kring Loenen organiseert elk jaar een excursie naar de winnaar van het voorgaande jaar. Dit jaar gaan we op zaterdag 1 juni op bezoek bij de molenaar. Ter voorbereiding is er een week eerder een fiets- en vaarexcursie onder leiding van een gids die zal ingaan op de landschappelijke inbedding van de molen en het systeem van watermanagement waar de molen deel van uitmaakt.

De Oukoper Molen is misschien wel de meest bekeken molen die in beheer is van Utrechts Landschap. Gelegen pal aan de A2 tussen Utrecht en Amsterdam komen dagelijks vele honderdduizenden automobilisten aan de molen voorbij. Het is diezelfde A2 die de molen bruut van haar polder heeft afgesneden. De structuur van het middeleeuwse copelandschap is echter nog grotendeels aanwezig.

Droge voeten
Poldermolens malen water uit de polder en zorgden eeuwenlang voor droge voeten. Vanaf ongeveer 1100 werden in het westen van de provincie Utrecht de woeste veengronden ontgonnen. Er werden sloten en weteringen gegraven om het overtollige water af te voeren naar veenriviertjes.
Vanaf ongeveer 1500 was de bodem door inklinking zo gedaald, dat een natuurlijke afwatering steeds moeilijker werd. Het water moest omhoog gebracht worden: van de polder naar de hoger gelegen boezem. De poldermolens brachten uitkomst: met een scheprad of vijzel maalden ze het water omhoog. Zonder molens zouden de polders al vele eeuwen geleden weer onder water zijn gelopen.

Historie Oukoper Molen
Sinds de 13de eeuw ruzieden Holland en Utrecht over de waterlozing vanuit de gebieden ten zuidwesten van Utrecht in de richting van Holland. In 1642 kregen de ‘geërfden’ van Oucoop toestemming van de Staten van Utrecht om hun gezamenlijk land van een ringkade te voorzien, waardoor de polder Oucoop ontstond. Men wilde de polder droog houden met een achtkante molen, maar dat bleek te duur. Het werd dus een waterwipmolen, die in 1644 werd gebouwd, precies op de grens tussen Holland en ‘t Sticht. De naam Oucoop of Oukoop is afgeleid van cope, het contract tussen de bisschop en veenontginners in de dertiende eeuw.

Brand
In 1672 steken de Fransen de Oukoper Molen in brand. In 1675 wordt de molen weer opgebouwd. De polder is groot en de molen is klein, dus de molenaars moesten veel en lang malen om toch de boeren te vriend te houden. Dat viel niet altijd mee.

Restauratie
Rond de jaren 1750, 1839 en 1917 is de molen gerestaureerd en vernieuwd. De molen heeft tot 1961 de Oukoper Polder bemalen. Omdat de ijzeren roeden bijzonder slecht waren, werd de molen in dat jaar stilgezet. Sinds een restauratie in 1994 kan de molen weer draaien en malen. Bij hoogwater draait hij mee als hulpgemaal. In 2022 is de fundering van de molen vervangen, heeft de molen nieuwe dakbedekking gekregen en een nieuw wiekenkruis.
De Oukoper Molen is een wipmolen. Hierbij moet de molenaar het wiekenkruis én het bovenhuis geheel op de wind zetten om te kunnen draaien en malen. De molen maalt zo het polderwater naar de hoger gelegen boezem.

Datum en tijd: zaterdag 1 juni om 11.00
Locatie:                   Oukoper Molen, Angstelkade 12 Nieuwersluis
Kosten:                    leden € 2,-; niet-leden € 5,-
Deelnemers:             maximaal 15 deelnemers

Aanmelden voor de excursie kan HIER

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Excursie Angstel 25 mei '24: gecombineerde fiets- en vaartocht
Deze excursie is volgeboekt, opgeven hiervoor is niet meer mogelijk. 
Voor de meeste leden van de HKL ligt de rivier de Angstel vanaf de Nieuwe Wetering tot de Geuzensloot verborgen achter de corridor van het Amsterdam-Rijnkanaal en de spoorlijn.
Onze reisleiders zijn Sander Griffioen, Huibert Stoof en Geesje Abels.

Programma

- 13.45 verzamelen met de fiets in Loenersloot, fietstunneltje onder de N201, fietsend naar Oukoop 2.
- 14.00 (ongeveer)- 14.30  ontvangst bij Huibert en Joyce Stoof, Oukoop 2, met rondleiding ter plaatse
  (onder andere bij het oude veerhuisje).

- 14.30 – 15.00 Sander Griffioen vertelt, in samenwerking met Huibert Stoof, over de geschiedenis: de 
  betekenis van de  Nieuwe Wetering en Angstel voor de trekvaart,  de Oukopermolen, en vele andere lokale
  onderwerpen.

- De deelnemers verdelen zich over twee boten. Schippers zijn Geesje Abels en Huibert Stoof. We varen van
  de Geuzensloot tot het Kanaal.

NB: in deze excursie stoppen we niet bij de Oukopermolen. Op 1 juni is er een afzonderlijke excursie naar de Oukopermolen, de winnaar van de Bronzen Troffel 2023.

Datum:             zaterdag 25 mei 2024
Tijd:                 13.45 uur
Startlocatie:       fietstunneltje onder N201 in Loenersloot
Kosten:             €2,- voor leden, €5,- voor niet-leden
Deelnemers:      maximaal 20 deelnemers

Een herhaling van de fiets-vaartocht op een nader te bepalen tijdstip is mogelijk.